Podstawy rysynku technicznego

Chropowatość powierzchni

Chropowatość powierzchni jest cechą powierzchni ciała stałego. Chropowatość jest rozpoznawalna optycznie lub jest wyczuwalna mechanicznie. Chropowatość jest pojęciem, które odnosi się do nierówności o małych odległościach wierzchołków. Rodzaj materiału oraz rodzaj obróbki tego materiału mówi o wielkości chropowatości materiału. Przy budowie maszyn stosuje się dwa podstawowe parametry. Są to: średnie arytmetyczne odchylenia profilu od linii średniej oraz wysokość chropowatości według dziesięciu punktów profilu. Średnie arytmetyczne odchylenie profilu od linii średniej oznacza się symbolem Ra. Średnia linia jest linią teoretyczną. Wysokość chropowatości według dziesięciu punktów profilu oznacza się symbolem Rz. Oznacza to średnią wysokość pięciu najwyższych wzniesień ponad średnią linię, którą jest pomniejszona o średnią pięciu najniższych wgłębień poniżej tej linii. Chropowatość mierzymy przy pomocy profilometru. W polskich normach wyróżnia się 14 klas chropowatości. Klasa 14 oraz 13 dotyczy zgrubnej obróbki skrawaniem. W przypadku klasy 14 średnie arytmetyczne odchylenia profilu od linii średniej wynosi 14, a wysokość chropowatości według dziesięciu punktów profilu wynosi 320. W przypadku klasy 13 średnie arytmetyczne odchylenia profilu od linii średniej wynosi 40, a wysokość chropowatości według dziesięciu punktów profilu wynosi 160. Klasy 12 oraz 11 dotyczą dokładnej obróbki skrawaniem. W przypadku klasy 12 średnie arytmetyczne odchylenia profilu od linii średniej wynosi 20, a wysokość chropowatości według dziesięciu punktów profilu wynosi 80.

Podobne artykuły

Określenia tolerancji wałków
W przypadku wałków mamy między innymi następujące określenia tolerancji: tolerancja j wówczas, gdy wymiar nominalny leży pomiędzy wymiarami granicznymi dolnym i górnym, tolerancja k w przypadku, gdy wymiar graniczny górny jest większy od wymiaru nominalnego, a dolny jemu równy oraz tolerancje od l do z wtedy, gdy oba wymiary graniczne są większe od nominalnego. Tolerancje kształtu natomiast dzielimy na następujące: tolerancje prostoliniowości, tolerancje płaskowści, tolerancje okrągłości, tolerancje walcowości oraz tolerancje zarysu przekroju wzdłużnego. Tolerancja kształtu mówi nam o maksymalnej dopuszczalnej możliwości odchylenia rzeczywistego kształtu od jego prawidłowego odpowiednika. Jeśli chodzi o budowę maszyn to wyróżniamy kilka takich tolerancji kształtu. Tolerancja prostoliniowości opisuje maksymalną dopuszczalną możliwość odchylenia rzeczywistej linii od linii przylegającej. Tolerancja płaskości opisuje maksymalną dopuszczalną możliwość odchylenia rzeczywistej płaszczyzny od płaszczyzny przylegającej. Tolerancja okrągłości opisuje maksymalną dopuszczalną możliwość odchylenia rzeczywistego okręgu od okręgu przylegającego. Tolerancja walcowości opisuje maksymalną dopuszczalną możliwość odchylenia rzeczywistego walca od walca przylegającego. Natomiast tolerancja kształtu...

Tolerancje położenia
Tolerancje położenia dzielą się kolejno na: tolerancje równoległości, tolerancje prostopadłości, tolerancje nachylenia, tolerancje współosiowości, tolerancje symetrii, tolerancje pozycji oraz tolerancje przecinania się osi. Tolerancja położenia jest maksymalną dopuszczalną możliwością odchylenia rzeczywistego położenia od wymaganego. Tolerancja równoległości opisuje maksymalną dopuszczalną możliwość odchylenia kątowego od równoległości dwóch linii. Dotyczy to przede wszystkim symetrii wałów. Tolerancja prostopadłości opisuje maksymalną dopuszczalną możliwość odchylenia kątowego od prostopadłości dwóch linii. Dotyczy to przede wszystkim osi symetrii. Tolerancja nachylenia opisuje maksymalną dopuszczalną możliwość odchylenia rzeczywistego kąta nachylenia dwóch linii. Tolerancja współosiowa opisuje maksymalną dopuszczalną możliwość odchylenia współosiowości dwóch linii. Tolerancja pozycji opisuje maksymalną dopuszczalną możliwość odchylenia pozycji położenia elementu. Tolerancja przecinania się osi opisuje maksymalną dopuszczalną możliwość odchylenia położenia przecięcia dwóch osi symetrii. Natomiast tolerancja złożona położenia oraz kształtu dzieli się na następujące tolerancje: tolerancje bicia promieniowego, tolerancje bicia osiowego, tolerancje bicia w wyznaczonym kierunku, tolerancje kształtu wyznaczonego zarysu oraz tolerancje kształtu wyznaczonej powierzchni. Pokrewnymi zagadnieniami do...

Pasowanie
Pasowanie polega na skojarzeniu pary elementów o tym samym wymiarze. Chodzi tutaj o takie połączenie elementów, gdzie jeden z elementów obejmuje drugi element. Pasowanie dotyczy w szczególności wałka oraz otworu, jak również stożka oraz otworu stożkowego. Przy budowie maszyn wybiera się pasowanie poprzez dobór odpowiedniej tolerancji wałka oraz otworu. Używa się następujących rodzajów pasowań: pasowanie luźne, pasowanie mieszane oraz pasowanie ciasne. Pasowanie luźne mówi o tym, że pomiędzy wałkiem a otworem zawsze jest luz. Dzięki temu wałek może się poruszać wzdłużnie albo też obracać się w otworze. Pasowanie luźne stosuje się w połączeniach ruchowych. Pasowanie mieszane mówi o istniejącym niewielkim luzie albo niewielkim wcisku. Takie pasowanie wykorzystuje się podczas połączeń, które nie przenoszą obciążeń. Ostatnim pasowaniem jest pasowanie ciasne. W takim przypadku wałek jest wciśnięty w otwór i połączenie to może przenosić obciążenia. W inżynierii stosuje się następujące zasady przy doborze pasowania. Są to zasada stałego otworu oraz zasada stałego...

Chropowatość powierzchni
Chropowatość powierzchni jest cechą powierzchni ciała stałego. Chropowatość jest rozpoznawalna optycznie lub jest wyczuwalna mechanicznie. Chropowatość jest pojęciem, które odnosi się do nierówności o małych odległościach wierzchołków. Rodzaj materiału oraz rodzaj obróbki tego materiału mówi o wielkości chropowatości materiału. Przy budowie maszyn stosuje się dwa podstawowe parametry. Są to: średnie arytmetyczne odchylenia profilu od linii średniej oraz wysokość chropowatości według dziesięciu punktów profilu. Średnie arytmetyczne odchylenie profilu od linii średniej oznacza się symbolem Ra. Średnia linia jest linią teoretyczną. Wysokość chropowatości według dziesięciu punktów profilu oznacza się symbolem Rz. Oznacza to średnią wysokość pięciu najwyższych wzniesień ponad średnią linię, którą jest pomniejszona o średnią pięciu najniższych wgłębień poniżej tej linii. Chropowatość mierzymy przy pomocy profilometru. W polskich normach wyróżnia się 14 klas chropowatości. Klasa 14 oraz 13 dotyczy zgrubnej obróbki skrawaniem. W przypadku klasy 14 średnie arytmetyczne odchylenia profilu od linii średniej wynosi 14, a wysokość chropowatości według dziesięciu punktów...