Podstawy rysynku technicznego

Tolerancje położenia

Tolerancje położenia dzielą się kolejno na: tolerancje równoległości, tolerancje prostopadłości, tolerancje nachylenia, tolerancje współosiowości, tolerancje symetrii, tolerancje pozycji oraz tolerancje przecinania się osi. Tolerancja położenia jest maksymalną dopuszczalną możliwością odchylenia rzeczywistego położenia od wymaganego. Tolerancja równoległości opisuje maksymalną dopuszczalną możliwość odchylenia kątowego od równoległości dwóch linii. Dotyczy to przede wszystkim symetrii wałów. Tolerancja prostopadłości opisuje maksymalną dopuszczalną możliwość odchylenia kątowego od prostopadłości dwóch linii. Dotyczy to przede wszystkim osi symetrii. Tolerancja nachylenia opisuje maksymalną dopuszczalną możliwość odchylenia rzeczywistego kąta nachylenia dwóch linii. Tolerancja współosiowa opisuje maksymalną dopuszczalną możliwość odchylenia współosiowości dwóch linii. Tolerancja pozycji opisuje maksymalną dopuszczalną możliwość odchylenia pozycji położenia elementu. Tolerancja przecinania się osi opisuje maksymalną dopuszczalną możliwość odchylenia położenia przecięcia dwóch osi symetrii. Natomiast tolerancja złożona położenia oraz kształtu dzieli się na następujące tolerancje: tolerancje bicia promieniowego, tolerancje bicia osiowego, tolerancje bicia w wyznaczonym kierunku, tolerancje kształtu wyznaczonego zarysu oraz tolerancje kształtu wyznaczonej powierzchni. Pokrewnymi zagadnieniami do tolerancji są chropowatość oraz falistość powierzchni. Parametry te określa jakość wykończenia powierzchni.

Podobne artykuły

Falistość powierzchni
Klasa chropowatości powierzchni 4 dotyczy docierania pastą diamentową. W przypadku klasy 4 średnie arytmetyczne odchylenia profilu od linii średniej wynosi 10,08, a wysokość chropowatości według dziesięciu punktów profilu wynosi 0,4. Klasa chropowatości powierzchni 3 dotyczy gładzenia. W przypadku klasy 3 średnie arytmetyczne odchylenia profilu od linii średniej wynosi 0,04, a wysokość chropowatości według dziesięciu punktów profilu wynosi 0,2. Klasa chropowatości powierzchni 2 dotyczy polerowania. W przypadku klasy 2 średnie arytmetyczne odchylenia profilu od linii średniej wynosi 0,02, a wysokość chropowatości według dziesięciu punktów profilu wynosi 0,1. Klasa chropowatości powierzchni 1 dotyczy również polerowania. W przypadku klasy 1 średnie arytmetyczne odchylenia profilu od linii średniej wynosi 0,01, a wysokość chropowatości według dziesięciu punktów profilu wynosi 0,05. Falistość powierzchni oznacza błąd wykonawczy, który jest spowodowany wibracjami w maszynach wytwórczych, które zachodzą podczas obróbki. Taka falistość określa okresową nierówność, którą opisuje się falą. Strzałka fali jest mniejsza od długości fali o około 40...

Połączenia meteriałów
W skład podstaw konstrukcji maszyn wchodzą umiejętności konstruowania oraz doboru następujących elementów: połączeń, łożyskowania, wałów oraz osi, sprzęgieł, hamulców oraz przekładni. Połączenia służą wiązaniu elementów w budowie maszyn. Połączenia umożliwiają na wspólne poruszanie się elementów składowych, jak również umożliwiają przenoszenie obciążeń. Połączenia dzielimy na: połączenia rozłączne oraz nierozłączne, połączenia pośrednie oraz bezpośrednie i na połączenia spoczynkowe oraz ruchowe. Połączenia rozłączne pozwalają na ich wielokrotne montowanie oraz demontowanie. Do takich połączeń zaliczamy między innymi: połączenia gwintowe, połączenia śrubowe, połączenia kształtowe, w tym połączenia wielowypustowe, połączenia wieloboczne, połączenia wpustowe, połączenia wypustowe, połączenia kołkowe, połączenia sworzniowe, połączenia klinowe oraz połączenia wciskowe pośrednie oraz bezpośrednie. Połączenia nierozłączne nie dadzą się rozłączyć bez zniszczenia elementów wiążących. Do takich połączeń zaliczamy między innymi: połączenia spawane, połączenia zgrzewane, połączenia klejone oraz połączenia nitowe. Połączenie klejone jest połączeniem nierozłącznym. W takim połączeniu wykorzystuje się właściwości adhezyjne substancji klejowych. Taki klej przechodzi w pory na powierzchni materiału po...

Połączenia klejone
Połączenia klejowe stosuje się także w przypadku ciasno pasowanych elementów. W efekcie połączenie klejowe w takim przypadku daje połączeniu pewną nośność, która wynika z tarcia. Kolejnym połączeniem nierozłącznym jest połączenie nitowe. Jest to pośrednie połączenie elementów za pomocą nitów. Nity występują tutaj zazwyczaj w postaci trzpieni walcowych z łbami. Kiedyś połączenia te były wykorzystywane w okrętownictwie. Obecnie metoda takich połączeń została wyparta przez połączenia spawane czy też połączenia zgrzewane. Nitowanie zazwyczaj stosuje się do łączenia blach, taśmowników, kształtowników stalowych, dźwigarów, wsporników, wiązarów, jak również do łączenia nierozłącznych połączeń różnych części maszyn i przedmiotów. Występuje kilka rodzajów połączeń nitowych. Występuje nitowanie w formie dwóch łbów nitu, które wystają ponad powierzchnię łączonych w ten sposób elementów. Znane jest także nitowanie rurkowe oraz nitowanie kryte. Nitowanie kryte występuje wtedy kiedy łby nitów są schowane łączonych ze sobą elementów. Nit złożony jest z główki oraz z trzonu. Nit umieszczony w otworze elementów, które są...

Połączenia nitowe
Małe nity można zakuwać na zimno, ale nity w konstrukcjach bardziej odpowiedzialnych zakuwa się na gorąco. Ponadto ważną informacją jest także to, że długość trzpienia nitowanego musi być równa sumie grubości obu łączonych elementów, a ponadto powiększonej o długość trzpienia, która jest przeznaczona do uformowania zakuwki. Ponadto otwory do nitów są wiercone lub przebijane na tłoczarkach do tego przeznaczonych. Jeśli chodzi o kształt otworów to otwory wiercone posiadają kształt walcowaty, a natomiast otwory przebijane posiadają kształt stożkowaty. Powierzchnie wykonanych otworów w obojętnie jaki sposób muszą być wyrównane za pomocą specjalnego narzędzia o nazwie rozwiertak-zdzierak. Przy takim połączeniu nawierca się także zewnętrzne brzegi otworów w taki sposób, aby była możliwość utworzenia się szyjek pod łbami nitów. W przypadku obliczeń wytrzymałościowych zakłada się, że nity przenoszą obciążenie. Nity pracują na rozciąganie oraz na ścinanie. Innym połączeniem nierozłącznym jest połączenie zgrzewane. Połączenie to służy do łączenia metali oraz tworzyw sztucznych. Połączenie to polega...